Framemaat en afstelling

Op deze pagina leg ik meer uit over het afstellen van de fiets.

Het bepalen van je framemaat is essentieel voor je fietsplezier. Daarom adviseer ik je ook om in de winkel lang te komen om met een pasframe je framemaat te bepalen. En niet alleen de framemaat, maar ook een goede zitpositie, zadelhoogte, stuurpenlengte enzovoort. Bij een nieuwe fiets kun je kiezen uit pakweg 15 sturen en passen wij onder andere de zadelpen en stuurpen aan als daartoe aanleiding is.

Voor de doe-het-zelvers gelden de volgende richtlijnen:

  1. Meet de kruishoogte:
    sta rechtop op je sokken tegen een muur aan. Zet de voeten recht vooruit en houd hier 15 cm tussen. Meet de verticale hoogte vanaf de vloer tot (stevig) onder je kruis, aan de zijde van het binnenbeen. Voorbeeld: Ik meet bij mijzelf een kruishoogte van 89 cm.
  2. Vermenigvuldig de kruishoogte met 0,66.
    Bij verende zadelpennen moet je er rekening mee houden, dat door de verdikking deze zadelpennen niet ver kunnen zakken. Neem in het geval van een verende zadelpen de framemaat een slag kleiner. Voorbeeld: 89 cm x 0,66 = 58,7 cm. Rond dit af naar de eerstvolgende lagere framemaat dus bijvoorbeeld 57 cm.Maar LET OP! bij fietsen met een sterk aflopende bovenbuis (zoals een Koga WT29, Santos 4.29 of idworx All Rohler) mag je de framemaat nog een stuk kleiner nemen! Dan kun je beter de formule 0,55 x kruishoogte nemen.
  3. Bereken de zadelhoogte:
    Dat is 1,08 x de kruishoogte, minus de framemaat, minus de crancklengte (meestal 175 mm).
    De zadelhoogte is de afstand tussen (de ingedrukte) bovenkant zadel en bovenkant staande zitbuis. Belangrijk hierbij is dat de knie net niet gestrekt is. Zit je te laag dan doe je de hefboomwerking van het bovenbeen teniet. Zit je te hoog dan komt de knie in een dood punt en dat kost rendement. Bovendien schuift je kont dan meer over het zadel, wat weer andere problemen kan geven.Voorbeeld: (1,08 x 89 cm) – 60 cm  – 17,5 = 18,6 cm.Voor gevorderden: Meestal is de crancklengte 175 mm. Dus dan moet het zadel ten opzichte van bovenkant frame minimaal 18,6 cm uitsteken (36,12 – 17,5 = 18,6 cm)Ga je ietsje lager zitten, dan kost het trappen minder energie. Ga je iets hoger zitten, dan haal je een hoger rendement uit je trapkracht. Houd er rekening mee dat verende zadelpennen en zadels met veren (Brooks) iets inzakken.

Dit zijn allemaal vuistregels, en dus niet de absolute wetenschappelijke waarheid. Het oog van iemand die weet waar hij naar moet kijken, gecombineerd met jouw gevoel brengt je tot de juiste afstelling van je vakantiefiets.

Als je dan je nieuwe fiets hebt, neem dan de eerste keren inbussleutels mee, zodat je kunt experimenteren met de afstelling.

In deze brochure kun je meer lezen over een juiste houding en het correct afstellen van je fiets.

Toegift 1: Het horizontaal afstellen van het zadel:
Ga op je vakantiefiets zitten en zet de rechtertrapper op 14.00 uur, of de linkertrapper op 10.00 uur. Zet je voet op de trapper zoals je fietst. Bij voorkeur met je fietsschoenen aan, want de zooldiktes kunnen nogal eens verschillen. Als je een loodlijntje monteert aan het hart van je knie moet die loodrecht op de pedaalas staan. Staat je knie iets te ver naar voren, zet dan het zadel iets naar achteren. Staat je knie te ver naar achteren, schuif dan het zadel naar voren. Voor racefietsers geldt dat ze de trapper op 9.00 uur moeten zetten.
Het zadel dient zo horizontaal mogelijk gezet te worden. Als je bijvoorbeeld last hebt van het schuren van het zadel tegen de binnenkant van je linkerbeen, draai dan het zadel gerust een beetje.

Toegift 2: De hoogte van het stuur.
Als je het stuur hoger zet dan het zadel, ga je meer rechtop zitten en zie je meer van de omgeving. De druk op je handen neemt dan af, want je gaat meer met je gewicht op het zadel zitten. De hoek die het bovenlichaam maakt, is bepalend voor de luchtweerstand. Hoe lager je zit, zoals racefietsers, hoe lager de luchtweerstand. Vandaar hun stuur vaak lager staat.
Neem een stuur waarop je je handen op drie manier kunt plaatsen. Door het wisselen van positie, voorkom je dat zenuwen in de hand worden afgeknepen. Dus neem een ATB-stuur met kromme bar-ends, een vlinderstuur of een racestuur. Toegift 3: het afstellen van SPD-plaatjes.
Stel de plaatjes zo af, dat de as van het pedaal loodrecht onder de bal van de voet zit. Voel vervolgens hoe dat zit. Het kan zijn dat je het plaatje nog iets moet draaien, dit is afhankelijk van de natuurlijke stand van de voet.
Vind je SPD eng? Denk dan aan zogenaamde BMX pedalen. Dit zijn pedalen met korte spikes die zorgen dat je schoenen niet wegglijden. Ook als je bergop op de trappers gaat staan.Overpeinzingen:Waarom zou je de framemaat bepalen?
Een framemaat is belangrijk omdat je door een te hoog frame (waardoor de liggende bovenbuis ook langer is) een verkeerde zithouding kan krijgen. Lichamelijke klachten kunnen daardoor je fietsplezier bederven. Denk hierbij aan pijn in de nek, lamme polsen en armen, rugklachten en uiteraard knieproblemen. Ook bij zadelpijn speelt de juiste framemaat een belangrijke rol.

Wat is de framehoogte?
De framehoogte is de afstand tussen het hart van de trapas en tot de bovenzijde van de zitbuis. Er zijn ook andere systemen, maar dit systeem wordt in Nederland altijd gebruikt.

Kan ik een zadel altijd hoger zetten?
Nee. Op de zadelbuis zitten streepjes die de maximale stand aangeven.

Is ieder stuur voor mij geschikt?
Nee. Neem altijd een stuur waarop je je handen op drie posities kunt plaatsen. Dit voorkomt het afsluiten van zenuwen en bloedvaten in je hand. Als je een recht stuur (met bar-ends) gebruikt, let op de breedte. Vaak snij ik een of twee centimeter van een stuur af, zodat het meer in de buurt komt van de schouderbreedte.

Deel deze pagina met anderen!